Tổng kết từ các khu công nghiệp cho thấy, giá trị sản xuất của một số nhóm hàng trong các khu, cụm công nghiệp có chiều hướng giảm so với năm 2007, đặc biệt ở ngành dệt may, gỗ và gốm sứ... Đó là do tình hình xuất khẩu gặp khó khăn, thiếu hụt vốn và nhiều doanh nghiệp e ngại trong việc mở mang sinh sản. Thêm vào đó, dù Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Thuế giá trị gia tăng sửa đổi đã giảm nhiều khoản nhưng các chính sách ưu đãi sẽ không còn “nới lỏng” như trước. Đây được xem là thử thách cho các nhà đầu tư vào hạng mục khu công nghiệp. Thời oanh liệt nay còn đâu Theo thống kê của Ban Quản lý Các khu công nghiệp Việt Nam, tính đến cuối quý III/2008, cả nước có 179 khu công nghiệp (đang vận hành, xây dựng căn bản lẫn đăng ký đầu tư), tăng 69 khu công nghiệp so với năm 2007. Số lượng khu công nghiệp tăng nhưng không tỉ lệ thuận với tỉ lệ lấp đầy. Điển hình như khu công nghiệp Mai Trung (Bình Dương) sau 4 năm thành lập mới chỉ có 3 doanh nghiệp hoạt động. Ông Trương Thái Sơn, Phó Tổng Giám đốc Công ty Địa ốc Hoàng Quân, cho biết, nhà đầu tư khu công nghiệp đã chuyển hướng chiến lược do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Hoàng Quân là một tỉ dụ. Đầu năm 2008, Công ty đẩy mạnh đầu tư vào 3 khu công nghiệp (Khu công nghiệp Hàm Kiệm 1 - Bình Thuận, Khu công nghiệp Ninh Thuận, Khu công nghiệp rạng đông - Vĩnh Long) nhưng đến nay, cả chủ đầu tư lẫn các doanh nghiệp thuê đất đều gặp khó khăn. Tại khu công nghiệp ở Ninh Thuận và Bình Thuận, Hoàng Quân dự định sẽ cuộn các ngành công nghiệp mũi nhọn của tỉnh như chế biến trái cây, thức ăn gia súc, gỗ, gốm và xây dựng nhà xưởng cho thuê phục vụ dịch vụ trung chuyển kho bãi. Đầu năm 2008, nhiều nhà đầu tư Hàn Quốc, Đài Loan, Nhật Bản đã sang tìm hiểu và ký thỏa thuận. Tuy nhiên, ngày nay họ đã hoãn tiến độ khai triển dự án. Hoàng Quân đành dùng tiền đặt cọc của các doanh nghiệp để xây dựng cơ sở hạ tầng theo hình thức “cuốn chiếu” (đầu tư đến đâu, làm hạ tầng đến đó). Tương tự, Khu công nghiệp rạng đông trước đây từng được đánh giá cao vì vị thế đắc địa: nằm trong tổ hợp Khu công nghiệp - Cảng - thị thành Bình Minh và cạnh sông Hậu. Đây được xem là cửa ngõ nối 2 trọng điểm kinh tế lớn là TP.HCM và Cần Thơ. Tuy nhiên, một đầu mối giao thông có tính chiến lược trong việc phát triển kinh tế khu vực Đồng bằng sông Cửu Long là cầu Cần Thơ đã chậm tiến độ sau sự cố sập nhịp dẫn khiến nhiều doanh nghiệp e sợ về mặt hạ tầng. Ngày nay, tỉ lệ lấp đầy ở Khu công nghiệp rạng đông chỉ đạt khoảng 50%, chính yếu là các đầu tư được cam kết trước khi thị trường bất động sản rơi vào trầm lắng. Bình Dương, điểm sáng trong cuốn đầu tư khu công nghiệp, đến hết năm 2008 cũng không còn giữ được tư thế. Số vốn đăng ký đầu tư chỉ còn 1,9 tỉ USD, so với 2,5 tỉ USD của năm 2007. Kinh tế khó khăn đã khiến các doanh nghiệp FDI (chiếm 46% trong các khu công nghiệp) điều chỉnh chiến lược đầu tư, còn các doanh nghiệp trong nước thì bị hạn chế đầu ra và thiếu vốn để mở mang sản xuất. Theo ông Lê Việt Dũng, Phó Giám đốc Sở Kế hoạch - Đầu tư Bình Dương, năm vừa rồi đã có 4 dự án đầu tư vào các khu công nghiệp ở Bình Dương phải thanh lý giao kèo trước khi bắt tay vào khai triển. Thời đầu tư cho chất lượng Những con số gia tăng ấn tượng về số lượng khu công nghiệp trong năm 2007 một mặt phản ánh sức hút đầu tư của các khu công nghiệp, nhưng mặt khác cũng là lời cảnh báo về môi trường, nhất là từ sau sự cố nước thải từ các khu công nghiệp giết chết các dòng sông. Theo ông Ngô Quang Mẫn, Trưởng Phòng Cấp Thoát nước Sở giao thông Công chính TP.HCM, mỗi ngày sông Đồng Nai phải “tiếp nhận” 1,5 triệu m3 nước thải từ 29 khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh. Còn tại TP.HCM, theo vắng từ ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, ngoài khó khăn trong việc phóng thích mặt bằng tác động đến tiến độ xây dựng cơ sở hạ tầng và thu hút đầu tư, việc triển khai Nghị định 29/2008/NĐ-CP cũng là nguyên cớ hạn chế sự mở mang và thu hút khách thuê của các khu công nghiệp. Nghị định yêu cầu các doanh nghiệp khi hoạt động trong các khu công nghiệp phải có hệ thống xử lý nước thải cục bộ và khu công nghiệp phải xây dựng hệ thống xử lý nước thải chung. Theo khảo sát của Sở Tài nguyên - Môi trường TP.HCM, trong số 935 doanh nghiệp đang hoạt động ở 12 khu công nghiệp và 3 khu chế xuất, có đến 230 doanh nghiệp nảy sinh nước thải với quy mô lớn nhưng chỉ có 81 doanh nghiệp có hệ thống xử lý nước thải. Do đó, đây cũng là thời điểm để các khu công nghiệp thẩm tra lại các dự án đầu tư và hoàn chỉnh hạ tầng cùng các hệ thống xử lý chất thải. Khác với các khu công nghiệp ở TP.HCM hay Đồng Nai, các nhà đầu tư khu công nghiệp ở Bình Dương lại nhắm đến mô hình khu công nghiệp - tỉnh thành và dịch vụ như ở Singapore, mà đi đầu là Khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP), Khu công nghiệp Mỹ Phước (Tập đoàn Becamex Bình Dương). Theo đó, trong phần quy hoạch, ngoài diện tích dành để phát triển khu công nghiệp sẽ có thêm các hạng mục để phát triển khu dân cư. Để được thuê đất trong các khu công nghiệp này, theo ông Nguyễn Hoàng Sơn, Chủ tịch Ủy ban quần chúng Bình Dương, doanh nghiệp phải đáp ứng được các điều kiện như dự án sạch, tập hợp phát triển công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao. Năm 2007, Bình Dương bội thu với các dự án nhà ở của các nhà đầu tư đến từ TP.HCM và Singapore như dự án thành phố The Canary của Tập đoàn Guoco Land với vốn đầu tư trên 50 triệu USD, nằm trong khu VSIP hay khu thị thành sinh thái Eco Lake của Tập đoàn SP Setia… Cuối năm 2008, Bình Dương cũng đã trao giấy phép đầu tư cho Tập đoàn Mapletree (Singapore) xây dựng Khu thành thị Công nghệ - Kỹ thuật cao (1.110 ha) trong Khu Công nghiệp - tỉnh thành - Dịch vụ Bình Dương. Đây là dự án có vốn đầu tư lớn nhất ở Bình Dương từ trước tới nay, 400 triệu USD. Dự án bao gồm các hạng mục công trình văn phòng, nhà xưởng, trọng điểm thương mại… Dự án được dự định triển khai vào tháng 6.2009. Ông Paul Ma, tổng giám đốc Mapletree, cho biết, sau 2 năm xâm nhập thị trường Việt Nam, Mapletree đã chọn Bình Dương là điểm đến, phê duyệt Ban quản lý Khu công nghiệp Việt Nam - Singapore. Vì trước đó, năm 2005, Tập đoàn cũng đã đầu tư vào Khu Công nghiệp VSIP Bắc Ninh một khu kho vận trên diện tích 68 ha (vốn đầu tư 120 triệu USD). Ông Ma cũng cam kết Khu thành thị Công nghệ - Kỹ thuật cao sẽ là dự án sạch theo đúng tiêu chí cuộn đầu tư của Bình Dương. Từ dự án này, ông Nguyễn Văn Hùng, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Tập đoàn Becamex, chủ đầu tư Khu Công nghiệp - thành thị - Dịch vụ Bình Dương, cho biết, Becamex cũng đang xúc tiến quy hoạch 1/500 cho toàn khu để kêu gọi các nhà đầu tư vào các hạng mục khác như nhà ở, trường đại học quốc tế, bệnh viện… Còn đối với Khu công nghiệp Việt Nam - Singapore, dù cho biết giá thuê đất trong các khu công nghiệp hiện có giảm nhẹ so với năm 2007, nhưng Ban Quản lý khu công nghiệp này vẫn quyết định mở mang VSIP II ở Bình Dương (1.700 ha). Họ cũng đã nhận được giấy phép đầu tư Khu công nghiệp VSIP Hải Phòng (1.600 ha) hồi cuối tháng 12.2008. Thảy những khu này đều sẽ được xây dựng theo mô hình khu công nghiệp - tỉnh thành và dịch vụ. Theo ông Dũng, Sở Kế hoạch Đầu tư Bình Dương, dù nhà đầu tư đến Bình Dương có giảm nhưng trong thời gian tới, Tỉnh cũng không có ưu đãi nào khác cho nhà đầu tư, trừ tương trợ về mặt thủ tục và sẽ thực hành giảm thuế cho các doanh nghiệp đang hoạt động trong các Cụm, Khu công nghiệp theo đúng Nghị quyết 30 của Chính phủ. BÌNH DƯƠNG ƯU TIÊN DỰ ÁN SẠCH ÔNG NGUYỄN HOÀNG SƠN, Chủ toạ Ủy ban quần chúng. # Tỉnh Bình Dương Bình Dương đang nhắm đến mô hình khu công nghiệp - Đô thị và dịch vụ như ở Singapore, điển hình như Khu công nghiệp Việt Nam - Singapore, Khu công nghiệp Mỹ Phước. Trong phần quy hoạch, ngoài diện tích phát triển khu công nghiệp sẽ có thêm các hạng mục để phát triển khu dân cư. Để được thuê đất trong các khu công nghiệp này, doanh nghiệp phải đáp ứng được các điều kiện như dự án sạch, tập trung phát triển công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao. |
|
