Trong khi đó, một số quy định của luật đã có những chế tài cụ thể xử lý việc làm sai này, thậm chí còn quy định có thể truy cứu trách nhiệm hình sự. Vì sao lại như vậy?! Lỗi tại máy in?! Chắc nhiều người hẳn còn chưa quên câu chuyện "máy móc" ban hành văn bản "sai" cho bộ Xây dựng sau khi bộ này nhất loạt gửi công văn cho các tỉnh, thị thành trực thuộc Trung ương lưu ý các địa phương "không xây dựng các công trình nhại kiến trúc cổ điển kiểu Pháp - châu Âu", đặc biệt là các công trình dùng vốn ngân sách. Chắc sẽ không có chuyện do máy móc in nhầm văn bản này giả dụ nó không bị báo chí xới lên trong thời gian qua. Để "chữa cháy", trong một văn bản tiếp sau của mình, gửi các tỉnh, đô thị và các cơ quan báo chí, bộ Xây dựng cho biết, muốn bỏ nội dung này vì in ấn có "sai sót". Tuy nhiên, lý do Vì sao máy in của bộ Xây dựng lại có thể in sai nghiêm trọng một nội dung cụ thể đến vậy thì chưa được xác minh làm rõ, chỉ biết sau sự cố, bộ Xây dựng vội lờ đi như chưa hề có chuyện xảy ra. Cách đây không lâu, bộ GD&ĐT cũng được nhớ tới với quy định: Người có chứng cứ về vi phạm quy chế thi phải có trách nhiệm gửi cho nơi kết nạp theo quy định, kể từ khi kết thúc ngày thi chung cục để xử lý, không được phát tán thông tin cho người khác dưới bất kỳ hình thức nào. Nơi hấp thu là Ban chỉ đạo thi tốt nghiệp THPT TW hoặc Ban chỉ đạo thi cấp tỉnh, thành thị và Ban thanh tra giáo dục các cấp... Đây được xem là vi phạm quyền tố giác của công dân. Ngay sau đó, bộ GD&ĐT đã phải sửa chữa nội dung này. Trước đó, nhiều bộ ngành cũng được nhắc tới với những quy định "trên trời" như quy định việc thịt sống chỉ được bán trong 8 giờ, nếu bảo quản lạnh được bán trong 72 giờ kể từ khi thịt... Do bộ NN&PTNT ban hành năm 2012. Sau khi bị dư luận phản ứng, bộ NN&PTNT đã phải dừng thi hành Thông tư. Tiếp đó là quy định: Tang lễ cán bộ, công chức, nhân viên chỉ có 7 vòng hoa; không cho thiết kế ô kính trên nắp cỗ áo, không rắc và đốt vàng mã... Được diễn đạt trong Nghị định 105/2012 của Chính phủ về tổ chức tang lễ cán bộ, công chức, viên chức. Đầu năm 2013, cục soát văn bản quy phạm pháp luật, bộ Tư pháp đã có văn bản "tuýt còi" những quy định trên, do thiếu tính khả thi, không thích hợp phong tục tập quán.
Xử lý ai, ai xử lý? Bàn luận với PV về việc này, TS. Lê Hồng Sơn - cục trưởng cục rà văn bản quy phạm luật pháp, bộ Tư pháp cho rằng: Có thể nhận thấy, trình độ của các cán bộ tư vấn ban hành văn bản quy phạm luật pháp (VBQPPL) của một số cơ quan còn hạn chế, thậm chí có những đề xuất, ban hành rất ấu trĩ, quan lại, phi thực tế như nhiều người đã thấy. Đã đành, để nắm bắt được thực tế đưa vào luật không phải là dễ dàng, nhưng không bởi vậy mà những người đề xuất, tư vấn, trình, ký VBQPPL ở “trên mây, trên gió”, chả biết đâu là nhu cầu đích thực để trình, ban hành các VBQPPL cho chuẩn. Một vấn đề nữa dẫn đến xảy ra tình trạng này là cơ chế khen thưởng, xử lý ở lĩnh vực này cũng không rõ ràng. Người làm tốt thì không được khen thưởng kịp thời, người làm chưa tốt thì cũng chẳng sao cả, thậm chí làm sai cũng chẳng bị kỷ luật gì. Giải đáp cho câu hỏi của PV về việc xử lý người ban hành các VBQPPL trái luật này ra sao, TS. Sơn cho hay: Vì văn bản là Thông tư liên tịch của các Bộ hoặc của HĐND, UBND các cấp, nên bộ Tư pháp chưa có thẩm quyền để kiểm soát những văn bản này trong quá trình soạn thảo trước khi ban hành, do vậy, không đặt ra vấn đề bổn phận. Trong khi đó, luật trách nhiệm bồi hoàn của quốc gia đã không xác lập bổn phận đền bù thiệt hại cho người dân khi cơ quan quốc gia ban hành VBQPPL sai, trái. Thành ra theo TS. Sơn: "Vấn đề này cũng cần phải nghiên cứu để đảm bảo nguyên tắc Nhà nước pháp quyền". Trong khi đó, trong phiên họp báo của Văn phòng Chính phủ thường kỳ tháng 7/2013, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Vũ Đức Đam cho biết: Tình trạng một số văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn có một số điều không khả thi, không ăn nhập với thực tiễn hệ trọng đến quyền và nghĩa vụ của người dân. Thành ra, Chính phủ đã giao bộ Tư pháp và các bộ, ngành coi xét thí điểm để có cơ chế kiểm soát văn bản hành chính, mà từ trước đến nay giao toàn quyền cho Bộ trưởng các Bộ chuyên ngành. Bộ Tư pháp thí điểm đưa ra cơ chế giám định các văn bản là giám định Thông tư của các Bộ trước khi ban hành để tránh tình trạng bất cập, không khả thi như thời gian qua. Có thể truy cứu trách nhiệm hình sự! Luận bàn với PV, trạng sư Lâm Văn Quang, đoàn luật sư Hà Nội nhận định: Luật có quy định, nếu người nào ban hành VBQPPL sai, thì tùy chừng độ có thể kỷ luật hoặc truy cứu bổn phận hình sự trong trường hợp họ cố tình ban hành VBQPPL sai lầm như vậy. Trong khi đó, theo Điều 87, luật Ban hành VBQPPL: Văn bản quy phạm luật pháp phải được cơ quan quốc gia có thẩm quyền giám sát, rà theo quy định của pháp luật. Việc giám sát, rà văn bản quy phạm pháp luật được tiến hành nhằm phát hiện những nội dung sai lầm hoặc không còn hiệp để kịp thời đình chỉ việc thi hành, sửa đổi, bổ sung, hủy bỏ hoặc bãi bỏ một phần hoặc tất tật văn bản, đồng thời kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xác định nghĩa vụ của cơ quan, cá nhân chủ nghĩa đã ban hành văn bản sai trái. Cán bộ, công chức trong quá trình tư vấn soạn thảo, thẩm định, soát, ưng chuẩn văn bản, tùy theo tính chất, chừng độ lỗi và nội dung trái pháp luật của văn bản phải chịu bổn phận theo quy định của pháp luật về kỷ luật cán bộ, công chức. Trường hợp cán bộ, công chức có vi phạm trong quá trình soạn thảo, ban hành văn bản gây hậu quả nghiêm trọng có thể bị yêu cầu xem xét truy cứu bổn phận hình sự. Nghị định cũng nêu rõ cán bộ, công chức nếu không tổ chức thẩm tra, xử lý các văn bản thuộc thẩm quyền rà, xử lý; không bẩm khi phát hiện văn bản có dấu hiệu trái luật pháp... Sẽ bị xác định là vi phạm pháp luật. "Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có một trường hợp nào được xử nghiêm như quy định", luật sư Quang nói.
Vương Trần |
Chủ Nhật, 11 tháng 8, 2013
Ban hành văn bản pháp tình hình luật sai: Chưa thấy xử lý ai?
