Hội hoa chuối của người tốt Xa Phó

Trước khi tổ chức hội hoa chuối, các gia đình tham gia mang lễ phẩm đến góp cho gia đình chủ hội gồm: Gạo, gà, rượu, 3 con chim nướng, mắm cá ủ chua, muối ớt… Khi các món ăn đã chế biến xong, chủ nhà bày cả thảy lên một chiếc mâm đan bằng mây và đem đặt thành từng dãy theo trật tự trên khu đất đầu làng nơi tổ chức hội. Trước khi chủ hội hành lễ, các gia đình thắp hương tại mâm lễ của mình và khấn: “Nhờ có tiên nhân, trời ơi hộ trì phù trợ, giúp con cháu biết làm ra hạt gạo nuôi sống con người, bữa nay, làng tổ chức hội hoa chuối, gia đình làm mâm cơm đặt giữa nơi đất thiêng đầu làng, mời ông cha, thần đất, thần rừng, thần suối… về chứng kiến tấm lòng của gia chủ với ngốc nghếch và những người đã khuất”. Khi hương tàn, chủ hội vái lạy rồi xin phép hóa vàng và ra hiệu cho các gia đình hạ lễ. Các món ăn được chia làm 2 mâm, mâm dành riêng cho đàn ông, những người họ hàng, khách mời là đàn ông và một mâm đàn bà. Khi đã ăn uống no say, chủ hội và một số nam thanh niên thực hành nghi lễ trồng cây chuối trong khu vực hành lễ, xung quanh cây chuối cắm các loại hoa rừng, có cả hoa chuối đỏ biểu lộ cho sự may mắn. Khi đã chuẩn bị xong, từng đôi thanh niên nam, nữ thực hành các lễ nghi múa cầu mùa, diễn đạt động tác cày, bừa, cấy, hái, gặt lúa, săn bắn… dâng cúng cơm mới và các đặc sản: Cá suối sấy khô, thịt chuột sấy khô, thịt chim rừng, khoai sọ... Trong ngày hội hoa chuối, các gia đình Xa Phó kiêng không cho ai mang bất cứ thứ gì ra khỏi nhà. Những gia đình ở làng khác chưa tổ chức hội hoa chuối không được mời đến dự./.