Ngăn truyền hình chặn hành vi gian lận hoàn thuế GTGT

Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Bùi Văn Nam phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: Q.D 9 dấu hiệu nhận dạng rủi ro ăn gian hoàn thuế trong XK tiểu ngạch: 1.DN mới thành lập từ 1 đến 2 năm có số thuế phát sinh nộp ngân sách rất nhỏ, nhưng xin hoàn thuế đều qua các tháng với số thuế hoàn lớn. 2.DN có vốn đăng ký kinh dinh thấp hơn nhiều so với số tiền hoàn thuế trong một năm. 3.DN có tuốt luốt các mặt hàng XK đều có giá mua bằng với giá bán XK, không có hợp đồng mua hàng, hiệp đồng chuyển vận hàng hóa. 4.DN có số lượng hàng XK quá lớn và không theo mùa vụ. 5.DN có hàng hóa XK chính yếu mua của các DN kinh doanh thương mại, vận chuyển hoặc siêu thị; không phát sinh phí vận tải hoặc có nảy sinh rất ít. 6.DN XK hàng hóa theo đường tiểu ngạch bằng đường thủy được cơ quan thương chính phân luồng Xanh. 7.DN được khách hàng ở Campuchia bao tiêu hàng hóa XK, nhưng cũng đồng thời bao tiêu hàng hóa XK của nhiều DN XK Việt Nam khác. 8.DN có xuất - nhập - tồn hàng hóa trên bảng kê hàng tháng không cân đối với bảng kê hàng hóa mua vào, bán ra. 9.DN có lượng tiền VND do khách hàng Campuchia mang vào Việt Nam, lượng tiền nộp ở account vãng lai tại nhà băng và lượng tiền thanh toán hàng NK không cân đối. Lợi dụng chính sách chiếm đoạt tiền hoàn thuế Theo báo cáo của Vụ Thanh tra - Tổng cục Thuế, Việt Nam và Campuchia có đường biên giới chung trên lục địa dài 1.270 km, tiếp giáp qua 6 tỉnh với 10 cửa khẩu quốc tế, 12 cửa khẩu chính, 25 cửa khẩu phụ, 9 khu kinh tế cửa khẩu. Lợi thế này đã tạo ra nhiều thời cơ thuận tiện cho việc bàn luận hàng hóa giữa hai nước qua con đường XK tiểu ngạch. Tuy nhiên, cùng với sự gia tăng nhanh về kim ngạch và số lượng DN XK tiểu ngạch thì số tiền hoàn thuế cho hàng hóa XK tiểu ngạch qua biên thuỳ Campuchia cũng tăng lên nhanh chóng (năm 2011 tăng 194,6% so với năm 2010, năm 2012 tăng 190% so với năm 2011). Trong khi đó số thuế nộp ngân sách hàng năm của các DN XK tiểu ngạch nảy sinh không đáng kể, chỉ bằng khoảng 1% - 2% số tiền thuế đã hoàn. Qua công tác quản lý thuế đối với hoạt động XK hàng hóa tiểu ngạch qua biên giới, cơ thuế quan các tỉnh Tây Nam bộ có đường biên giới chung giữa Việt Nam và Campuchia đã phát hiện các DN mới thành lập lợi dụng hình thức XK tiểu ngạch qua biên thuỳ đất liền, chính sách tính sổ biên mậu Việt Nam - Campuchia (tính sổ bằng đồng Việt Nam phê duyệt tài khoản vãng lai mở tại các Chi nhánh NHTM Việt Nam sát biên thuỳ), cơ chế miễn thẩm tra Hải quan hoặc soát theo tỉ lệ (phân luồng Xanh) đối với hàng hóa XK tiểu ngạch, cơ chế thông thoáng trong việc thành lập mới DN, cơ chế tự in hóa đơn hợp lệ hóa đầu vào để lập hồ sơ XK khống một phần hoặc tất cả hàng hóa nhằm cướp đoạt tiền hoàn thuế GTGT từ ngân sách Nhà nước. Cụ thể một số miêu tả của việc lợi dụng cơ chế là người kinh doanh từ Campuchia mang tiền Việt từ Campuchia vào Việt Nam để nộp vào account vãng lai của NHTM tính sổ tiền hàng NK. Đặc biệt có trường hợp một khách hàng nước ngoài mang tiền vào Việt Nam từ 5 - 7 lần/ngày, mỗi lần khoảng 2,5 - 3,5 tỷ đồng. Rủi ro từ việc mang một số lượng lớn tiền Việt qua biên thuỳ và mang nhiều lần trong ngày là rất lớn vì có thể đây chính là tiền của DN Việt Nam được tuồn sang Campuchia và sử dụng quay vòng để hợp lệ hóa việc XK nhằm được hoàn thuế GTGT. Một hình thức lợi dụng nữa là khai khống một phần số lượng, giá trị hàng hóa trên tờ khai XK do việc rà thương chính đối với hàng hóa XK biên mậu chính yếu được phân vào luồng Xanh, miễn rà. Tỉ dụ chỉ 10 DN ở An Giang nhưng XK mặt hàng điện thoại di động trong 1 năm tương đương dân số của Campuchia (?) Cơ quan Thuế cũng phát hiện một số DN sử dụng hóa đơn của các DN đã bỏ trốn nhằm hợp lệ hóa hàng hóa mua vào để lập hồ sơ XK khống một phần hoặc tất cả hàng hóa nhằm chiếm đoạt tiền hoàn thuế. Các DN còn tranh thủ địa thế đường biên thuỳ Việt Nam - Campuchia cách nhau một con sông rộng khoảng 400m - 600m với hệ thống sông ngòi nhằng nhịt và liên thông tại huyện An Phú, tỉnh An Giang để quay vòng hàng hóa XK chiếm đoạt tiền hoàn thuế GTGT. Siết chặt quản lý Theo ông Đoàn Hữu Phước - Cục trưởng Cục Thuế An Giang, thời kì qua các cơ quan quản lý XNK của tỉnh An Giang như Thuế, Hải quan đã mau chóng nhận biết được mánh khoé, hành vi ăn lận hoàn thuế GTGT của DN XK tiểu ngạch và có biện pháp ngăn chặn kịp thời. Cục Thuế đã kết hợp với Cục thương chính An Giang phân loại DN, đưa vào tiêu chí quản lý rủi ro để kiểm tra chi tiết hồ sơ, rà soát thực tiễn hàng hóa. Qua thẩm tra, cơ quan chức năng đã phát hiện 11 trường hợp vi phạm do XK khống, xuất thiếu hàng hóa so với khai báo trên tờ khai thương chính, trị giá hàng vi phạm trên 1,7 tỷ đồng. Đặc biệt, sau khi áp dụng tiêu chí phân tách rà thực tế hàng hóa kèm đối chiếu số IMEI, 9/10 DN XK mặt hàng điện thoại di động đã dừng hoạt động… 5 tháng đầu năm 2013 đã dừng hoàn thuế 6 hồ sơ có dấu hiệu hợp lệ hóa chứng từ đầu vào và chuyển sang cơ quan Công an 5 DN có dấu hiệu tội nhân để điều tra làm rõ. Theo đại diện Vụ Thanh tra - Tổng cục Thuế, trước thực trạng gian lậu hoàn thuế GTGT trong hoạt động XK tiểu ngạch càng ngày càng gia tăng, hiện Tổng cục Thuế đang đề xuất với Bộ Tài chính sửa đổi Thông tư 06/2012/TT-BTC theo hướng bỏ quy định về hoàn thuế đối với hàng hóa XK tiểu ngạch qua biên thuỳ tính sổ bằng việc nộp tiền mặt vào account vãng lai của tổ chức, cá nhân chủ nghĩa nước ngoài mở tại NHTM Việt Nam; bổ sung quy định về hiệp đồng mua hàng vào hồ sơ hoàn thuế đối với DN XK hàng hóa qua biên giới lục địa; song song sửa đổi chính sách có can hệ, nhất là quy định về điều kiện DN được tự in hóa đơn, bổ sung quy định về thẩm tra thương chính 100% hàng hóa XK qua biên thuỳ lục địa đối với DN có rủi ro cao… Tổng cục Thuế cũng kiến nghị nhà băng Nhà nước và NHTM trên địa bàn các tỉnh biên cương có trách nhiệm cung cấp cho cơ quan Thuế số hiệu tài khoản vãng lai, số tiền nộp vào tài khoản, số tiền tính sổ hàng hóa NK hàng tháng của khách hàng Campuchia cho DN XK Việt Nam có rủi ro cao về thuế, bảo đảm kiểm soát chém đẹp nguồn tiền thanh toán, thủ tục thanh toán theo quy định. Kiến nghị Sở Kế hoạch và Đầu tư tăng cường công tác hậu kiểm đối với DN mới thành lập (nhất là địa điểm và vốn đăng kí kinh doanh), soát kỹ hồ sơ pháp lý đối với trường hợp sử dụng giấy CMND được cấp ở các thành thị phố khác khi đăng kí thành lập DN tại địa phương. Tổng cục Thuế cũng đã luận bàn, hợp nhất với Tổng cục thương chính chỉ đạo các Cục thương chính địa phương cần tăng cường rà thực tiễn hàng hóa đối với DN XK tiểu ngạch có dấu hiệu rủi ro, soát đảm bảo tính đầy đủ, hợp nhất của các chỉ tiêu trên tờ khai Hải quan và hồ sơ Hải quan (số, ngày của giao kèo XK, hóa đơn mua hàng hóa; số, ngày chứng từ vận chuyển…). Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Bùi Văn Nam: Cuộc đương đầu để ngăn chặn hành vi ăn gian hoàn thuế GTGT nói riêng và chống thất thu thuế nói chung không chỉ cần có sự vào cuộc tích cực của hệ thống chính trị ở địa phương mà còn đòi hỏi cả sự chung tay kết hợp của cơ quan quản lý cấp Trung ương và các ban, ngành liên tưởng như Thuế, Hải quan, nhà băng, Công an, Sở Sở Kế hoạch và Đầu tư, Ban chỉ đạo 127, UBND các tỉnh. Về phía cơ thuế quan các cấp phải tăng cường nghĩa vụ, nhạy bén trong quản lý, điều hành để kịp thời kiểm soát và khống chế có hiệu quả các trường hợp vi phạm. Phó Cục trưởng Cục thương chính An Giang Nguyễn Tấn Bửu: Thời gian qua thương chính An Giang cũng đã nhận biết được các hành vi DN lợi dụng chính sách XK tiểu ngạch sang Campuchia để cướp đoạt tiền hoàn thuế GTGT và có nhiều biện pháp ngăn chặn. Tuy nhiên, cơ quan thương chính cũng gặp nhiều khó khăn như: Thiếu nhân lực soát 100% hàng hóa, cả 5 cửa khẩu của tỉnh An Giang đều chưa được bố trí khu vực bến bãi kiểm hóa đủ tiêu chuẩn, chính sách Hải quan mới dựa trên cơ sở tự khai tự tính của DN, việc khai triển thủ tục thương chính điện tử nhằm giúp DN chóng vánh thông quan hàng hóa, chế tài xử phạt hành vi khai khống khai thiếu hàng XK chỉ từ 5 – 10% tổng giá trị lô hàng chưa đủ răn đe, khi cơ quan Hải quan ra quyết định soát sau thông quan DN có dấu hiệu bất thường thì DN mau chóng làm thủ tục giải thể tại Sở Kế hoạch và Đầu tư… Q.Duy(ghi) Quang Duy