Thượng tọa Thích Thanh Huân:Nói vô minh khi có con là sai

PV:- Bạch thầy, giới trẻ bây chừ nhiều người tự nhận rằng họ mất phương hướng, không tìm thấy ý nghĩa thực của đời sống này. Họ cho rằng: có con là sự vô minh của loài người, thầy có thể nói rõ đây là quan điểm của nhà Phật hay chỉ là sự ngộ nhận hiểu sai khái niệm Vô minh? Thượng tọa Thích Thanh Huân:- “Vô minh” có tức là không sáng láng, không hiểu biết, kém trí óc, đắm đuối, tâm trí đen tối, nhận thức sai lầm, còn có thể gọi là “tà kiến”. Chuyện các bạn trẻ có ý kiến “có con là sự vô minh ” chỉ là cách dùng chung một từ ngữ “vô minh”, vì từ vô minh ít khi được sử dụng rộng rãi, nên có người lầm tưởng là cứ vô minh là phật giáo sử dụng. Nói có con là vô minh của loài người có liên tưởng đến phật giáo điều đó hoàn toàn không đúng. Về nhận thức của giới trẻ thời nào cũng thế, có những người hiểu biết đúng đắn, nhưng cũng có những người nhận thức, hiểu biết sai lầm, méo mó. Điều đó là do cách dòm của họ, và cách nhìn ấy phụ thuộc vào rất nhiều nhân tố, nhân tố bẩm sinh, yếu tố môi trường, giáo dục, điều kiện sống. Chuyện hiện có những người trong giới trẻ cho rằng có con, sinh con là sự vô minh của loài người điều này theo tôi là không nên, đó là cách suy nghĩ cực đoan, không đúng đắn. Quan niệm của phật giáo thì được sinh làm người là khó, phải có nhiều phúc lành mới được sinh làm người. Thực hành nếp sống đạo đức, không sát sinh hại vật, không móc túi, ăn gian nói dối, sát sinh hại vật, không tà dâm… phải chăm làm việc phúc thiện, sống cuộc thế tinh khiết hiền thiện mới được làm người. Nếu đưa ra nhận định một con người được sinh ra là vô minh thì tôi hoàn toàn không đồng ý. Con người là chân quý, con người có thể thăng hoa và tỏa sáng hơn bất kỳ một sinh mệnh nào, từ địa vị làm người có thể trở nên vĩ nhân, những người đem lại hạnh phúc an bình cho muôn loài. Còn quan điểm có con là vô minh, đó chỉ là những nhận định cực đoan, không phát huy được giá trị sống của con người, chúng ta phải trân trọng giá trị sống của mình, con người nếu tìm được giá trị sống thì dù có lầm lỗi phải ngồi tù, họ vẫn có thể chuyển hóa thành người tốt; những người khuyết tật, họ vẫn có thể cống hiến cho từng lớp. Chúng ta phải chân quý sự sống của mình, của đồng loại và của muôn loài khác nữa, như sự sống thiên nhiên môi trường, cho đến những con sâu bọ nhỏ bé. PV:- Đạo Phật hay bất cứ một tôn giáo nào khác cũng đều hướng tới sự sống, vì sự sống, vì đức hiếu sinh....Vậy sinh đẻ có được coi là thiên chức cao quý của con người không? tại sao? Thượng tọa Thích Thanh Huân:- Gia đình là cái tự nhiên của con người, bậc làm cha làm mẹ có thiên chức được sinh con, nuôi con và coi ngó cho con cái. Việc con người tồn tại, sinh ra từ thế hệ này đến thế hệ kia nối tiếp là sự thiên nhiên của con người. Có con là sự vô minh của loài người không liên tưởng đến Phật giáo Bởi vậy đạo Phật và các đạo khác rất trọng sự sống của muôn loài, đó là sự sống được nối tiếp từ thế hệ này đến đời sau. Nên chi, đức hiếu sinh cũng là cái tự nhiên của con người, con người có đạo đức thì đều trọng sự sống. Việc tiếp nối là tự nhiên của muôn loài, đạo Phật trân trọng sự sống và bảo vệ sự sống đó. Dòng nối tiếp trong cuộc sống con người, từ tiên sư đến ông bà, bác mẹ đó là tự nhiên. Giáo lý của đạo Phật dạy cho con người ta hiểu biết được sự thật thực chất của thế cục, có một cái nhìn đúng đắn, thấy biết quy luật sự vận hành của nhân sinh vũ trụ này. Ví dụ, con người chúng ta sinh ra lớn lên, bị các yếu tố già yếu bệnh tật và chết chi phối. Vạn vật, muôn loài cũng sang vòng như vậy hình thành, phát triển và mất đi, đó là quy luật thế tất của cuộc sống. Đạo Phật không phê phán sự có mặt của một sinh linh trên cõi đời. Đạo Phật chỉ đề cập đến một cảnh giới hạnh phúc, thánh thiện hơn, không phải mong cầu ở kiếp sau ( chết đi mới có) . Nếu chúng ta biết chuyển hóa khổ đau, lầm lỗi, luôn có ý thức hăng hái vươn lên trong cuộc sống thì hạnh phúc an lành có ngay trong cuộc sống hiện tại,Nhiều người lầm tưởng đạo Phật khinh sự sống, sự có mặt của con người, điều đó hoàn toàn không đúng. PV:- Sự ra đời của bất cứ một con người nào cũng đều là một sự kiện vui mừng, là tin lành của cõi người, nhưng để mỗi hài nhi ấy sau này trở nên hạt giống tốt lành trong tầng lớp thì rất khó khăn? có nhẽ chính vì thế mà có người trong giới trẻ ngại ngần thiên chức sinh nở. Thầy lý giải hiện tượng này ra sao? Thượng tọa Thích Thanh Huân:- Điều này nó phụ thuộc môi trường sống, môi trường giáo dục, hoàn cảnh gia đình, bạn bè, tiếp xúc của mỗi con người dẫn tới những quan niệm sống khác nhau. Không ít đứa ở những nước phát triển họ không muốn có gia đình, cho rằng gia đình là một sự ràng buộc, không nên sinh con, vày có con sẽ mất tự do. Nhiều phụ nữ Nhật Bản họ không muốn lập gia đình, không muốn có con, nhưng theo sinh vật học thì có con càng muộn thì đứa con sinh ra sẽ không được khỏe mạnh, chỉ số sáng dạ cũng ít hơn so với những đứa con được sinh ra khi người mẹ còn trẻ. Chúng tôi cũng đã từng nghe nhiều bạn trẻ lo ngại không biết có nên lập gia đình, có nên sinh con hay không vì sợ những đứa con hư. Một thành viên mới sinh ra đã là một thử thách dành cho gia đình, có đứa trẻ sinh ra đã dễ nuôi nhưng cũng có những đứa con khó nuôi. Chúng phát triển và lớn lên phụ thuộc vào môi trường giáo dục, dạy bảo của gia đình, tầng lớp. Việc đứa con sáng dạ hay không thông minh, có hiếu hay bất hiếu nó không báo trước cho chúng ta biết khi nó chưa được sinh ra. Chẳng thể lấy số ít cái hay, cái dở đánh giá, hoặc định kiến cho cả một sự việc chung, thầy không tán thành với quan điểm như vậy, nó rất phiến diện một chiều. Những quan điểm như vậy khiến cho họ có sự sợ hãi. Trong cuộc sống chúng ta luôn đối mặt với nhiều rủi ro và thử thách đòi hỏi mỗi người phải suy xét thận trọng và thấy rõ trách nhiệm của mình với cuộc sống để vững lòng và có những quyết định hợp lý. PV:- “Phật pháp bất ly dương gian pháp”, trước những băn khoăn của giới trẻ bây giờ, ý thức "bất ly cõi tục" ấy được biểu hiện như thế nào? Thượng tọa Thích Thanh Huân: -Phật pháp bất ly dương thế pháp, tức là phật pháp không xa lìa nhân gian, và cũng từ nơi cuộc sống nhân sinh diễn ra hàng ngày của mọi sự vật hiện tượng mà chúng ta có thể chiêm nghiệm, hiểu biết. Phật pháp không lìa dương gian này để hiểu, để giác ngộ, giác có nghĩa là hiểu biết, phật giáo sinh ra trên cõi đời này, sinh ra ở nơi con người chứ không phải ở một loài nào khác. Đức Phật cũng hi vọng sự sống của con người, các mối quan hệ của con người, nỗi thống khổ của con người, mà Ngài tìm cách cứu giúp con người thực hiện thoát khỏi thống khổ đó, có thể nói cội nguồn của đau khổ khởi hành từ nhận thức sai trái về cõi đời, con người. Từ nếp sống tỉnh thức, không lánh né, không quay lưng với trần giới, mà các tu sĩ phật giáo có thể tìm thấy được mình, xây dựng một cuộc sống an lành . Từ hiểu biết cuộc đời nhiều hơn thì mình càng chân quý cuộc đời, tình thương, trách nhiệm với mọi người trong tầng lớp. Mỗi cá nhân chủ nghĩa trong cuộc sống có mối liên quan gắn bó tương nhân tương duyên chứ không xa rời nhau, đến như hạt cát cũng cần có nhau. Người theo đạo phật là trở về với chính mình để thấy rõ được mình, và cũng thấy được mối liên quan giữa mình với thế giới xung quanh. Vì thế mà Phật giáo có những vị đã thực hành hạnh Bồ Tát, hạnh vị tha, đem an vui, hạnh phúc đến mọi người, mọi loài. Thực hành theo Đạo phật là một phương pháp trau dồi giúp con người tiến bộ về nhận thức, có trí óc, đạo đức, tình thương yêu, giúp mọi người thoát khỏi đau khổ, phiền muộn, đó là một đóng góp rất nhân văn cho tầng lớp. Thanh Huyền(thực hiện)